REVOLUTIES

Ik groeide op in een gezin waar op de Anti-Revolutionaire Partij werd gestemd. Revoluties waren fout want goddeloos, vooral die van 1789 en 1917. De religieuze overtuiging zorgde voor kritiek.

Het hoofd van de ‘School met de Bijbel’ waar ik op zat, was voorzitter van de lokale Anti-Revolutionaire Kieskring. Hij liet ons zesdeklassers in schooltijd verkiezingsaffiches rondbrengen. Als dank kregen we een leesboekje uit de schoolvoorraad.

Toch maakte ik geleidelijk kennis met goede revoluties. De landbouwrevolutie van 12.000 jaar geleden was vooruitgang geweest. De industriële revolutie, sinds 1800, mocht er zijn.

Of was het bij nader inzien niet allemaal zo mooi?

De landbouwrevolutie vergemakkelijkte de opkomst van steden en staten als politieke eenheden. Versterking van foute macht was daarbij inbegrepen. Oorlogen werden gebruikelijke omgangsvormen.

Religies zorgden in het nieuwe systeem voor priesterlijke bevestiging van de politieke verhoudingen. En soms voor profetische kritiek.

De industriële revolutie dan? Die bracht weliswaar welvaart en kwaliteit van leven, maar tegelijk ontstonden ongelijke machtsverhoudingen tussen aandeelhouders en werknemers. De oorlog onderging een schaalvergroting en werd geïndustrialiseerd, tot en met kernwapens en drones.

Door de modernisering, die meekwam met de industrialisering, kreeg religie een andere rol. Kerken liepen bij ons leeg. Foute presidenten worden elders gekozen met religieuze steun. Terrorisme hoort bij sommige religieuze repertoires. En ja, af en toe klinkt er profetische kritiek.

Wat blijkt? Revoluties dragen Januskoppen. Ze lachen ons toe èn kijken ons dreigend aan.

Het anti-revolutionaire wantrouwen van mijn jeugd was nog niet eens zo gek. En religie blijft beschikbaar voor de beoordeling.

252-130919

2 thoughts on “REVOLUTIES

  1. Ik heb altijd gedacht dat de antirevolutionairen tegen waren omdat ze stelden (met een beroep op) dat men de door ‘god’ gegeven overheid gehoorzaam diende te zijn.
    Maar dat zou betekenen dat ze b.v. de Franse revolutie achteraf moesten aanvaarden. Bovendien is de tachtigjarige godsdienstoorlog toegejuicht in het frame van een opstand tegen Spaanse overheersing.
    Ik denk dat het gecompliceerder ligt met die Kuijperianen.
    Ging het misschien toch om macht en de positie van de kerk in de nieuwe orden. Immers de Franse club was kerkonvriendelijk…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.