CORONA HELPT EEN HANDJE?

In deze Corona-periode leven we op proef in een ander soort samenleving. De solidariteit is herontdekt. Iedereen is aardig voor iedereen. Oudere mensen in de buurt krijgen extra aandacht. Politici zetten hun gebruikelijke meningsverschillen even tussen haakjes. Corona lijkt een handje te helpen.

De crisis duwt ons zelfs in de richting van een samenleving waar sommigen al tijden van dromen, maar die nauwelijks te realiseren leek. Het stikstofprobleem lost zichzelf even op doordat industrieën op halve kracht werken, vliegtuigen aan de grond staan en autowegen leeg zijn. Zelfs de liberale premier, die eerder grapte dat je voor visie naar de opticien moet, heeft het er nu over dat de samenleving na Corona een heel andere zal zijn. Wat volgt heet bij hem ‘het nieuwe normaal’. Nog stugger: ons land is volgens de premier ‘in de kern diep-socialistisch’.

Maar dan is er toch ineens een opvallende opinie, in schril contrast met al dit geluk bij een ongeluk.

Sommige opiniemakers en schrijvers van ingezonden brieven willen namelijk een snel einde aan de quarantaine. De economie moet volgens hen zo spoedig mogelijk weer op de oude toer gaan draaien. Ze zeggen er luid en duidelijk bij dat zo’n snelle herstart meer slachtoffers zal veroorzaken dan nu het geval is, maar ze vinden dat de economische voordelen daar tegenop wegen. Corona-patiënten zijn bovengemiddeld oud en daarom redeneren ze dat patiënten die nu overlijden sowieso al op weg naar de dood waren. Alleen komt die ietsje vroeger. So what, een statistisch nuanceverschil. Gaat heen. Corona helpt een handje…

Ik dacht: wat krijgen we nou? Wat voor waardenpakket zit hier achter? De voorstanders van een snel einde van de quarantaine lijken de waarde te hanteren dat de mensen er zijn voor de economie van het land, niet andersom. Hun realisme zegt: dood ga je sowieso en de overlevenden moeten weer snel verder kunnen met produceren.

Ik moest denken aan het ‘Deltaplan Waarden Eerst’ dat Hans Alma, Christa Anbeek en ik anderhalf jaar geleden lanceerden. Voor mij was het Deltaplan de praktische uitwerking van mijn boekje ‘Speltherapie voor verward Nederland’ (AUP, 2018). We vonden toen als initiatiefnemers dat de samenleving schreeuwt om een debat over de kernwaarden die de toekomst van land en wereld moeten aansturen.

Om het idee handen en voeten te geven, wilden we mensen met uiteenlopende waardenpakketten bij elkaar zetten voor een open dialoog. We dachten daarbij aan denktanks over de volgende thema’s: integratie, nationale identiteit, duurzaamheid, levenseinde, onderwijs en zorg. Voor elk thema wilden we deelnemers vinden in vijf sectoren: wetenschap, politiek plus ambtenarij, media, levensbeschouwingen, en uiteraard het werkveld van het thema.

We gingen van start met een druk bezocht en geanimeerd symposium in de Utrechtse Geertekerk. Maar helaas, uiteindelijk lukte het niet de beoogde doelgroepen bij elkaar te brengen. Onze netwerken waren te klein, we waren te ambitieus, de tijd was nog niet rijp, of… Wat rest is een website, het vlammetje dat het idee levend houdt: www.deltaplanwaardeneerst.nl.

De oproep de Corona-quarantaine kort te houden laat bij mij dat vlammetje weer opflakkeren. Het voorstel vormt een nieuwe aanleiding. Maar veel belangrijker: uiteindelijk gaat het om de actuele vraag: hoe gaat de samenleving er na Corona uitzien? Wat wordt ‘het nieuwe normaal’?

Zonder een discussie over kernwaarden blijven we hangen in een schijndebat over korte-termijndoelen, met als verzwegen vooronderstellingen de oude waarden van voor Corona – waarden die juist bijdroegen aan het ontstaan van de crisis.

Werk aan de waardenwinkel! Corona helpt een handje!

281-010520

PS Samenloop van omstandigheden: Uitgeverij AUP biedt vanaf deze week ‘Speltherapie voor verward Nederland’ tijdelijk als e-book aan voor slechts € 3,99.
Zie www.aup.nl/nl/actie-voorjaar-2020.

NB In verband met spam worden reacties op deze column in eerste instantie alleen door André Droogers gezien.

2 thoughts on “CORONA HELPT EEN HANDJE?

  1. Beste André,
    “…hoe gaat de samenleving er na Corona uitzien?” Geen idee, maar ik denk wel dat het beantwoorden van die vraag om een inspanning vraagt die grensoverschrijdend is. Natuurlijk is het zinvol om na te denken over hoe de economie van ons land op de rails van het nieuwe normaal kan worden gezet, maar die rails gaan door Europa en zullen onderdeel zijn van een nieuwe Zijderoute vanuit China. Wie wil welke goederen gaan vervoeren? De Corona-crisis confronteert ons met effecten van ons gedrag in de achterliggende decennia, dat in zijn effect nu wereldwijd verwoestend lijkt te zijn, omdat wij er geen oog voor wilden hebben en waarschuwingen niet serieus namen.
    Velen zijn het erover eens dat “dit zo niet langer kan”, maar Europese eendracht en mondiale samenwerking zijn ver te zoeken. Ik geef de hoop niet op dát het anders kan, maar dan zijn wel gezaghebbende mensen nodig die een visioen hebben en daaruit een visie ontwikkelen, die in de loop van een aantal jaren gedeeld zal moeten worden. Die mensen zie ik nu niet, en ook de profetische rol van de kerken blijft mager, maar misschien lukt het om het Deltaplan van Waarden te internationaliseren en in de harten van jonge mensen te laten landen. Met het oog op de toekomst, die zeker niet gloort maar bevochten zal moeten worden.
    Met hartelijke groet en dank voor deze DenkDruppel,
    Wim Noomen

  2. Ik ben juist zo bang dat Corona ons uitblust en nu weinigen zin hebben zich te verdiepen in waarden.
    De tijd is nu nog te onrustig, te experimenteel. Zou er niet eerst een overzicht moeten kunnen komen over de sociaal-maatschappelijke gevolgen wereldwijd en of er nog geduld is bij mensen om isolement uit te zitten? En of we nog welwillendheid overgehouden hebben na Corona? Hoe wil je mensen die heen en weer zullen gaan tussen perioden van lockdown en lockup waarden laten vinden? Het lijkt me te vroeg, we moeten nog wat meer “leven” in deze nieuwe wereld die we nog niet kennen!
    Economie minder belangrijk dan mensenlevens? Even dóórdenken waar dán de meeste slachtoffers gaan vallen: niet bij ons!
    Hartelijke groet,
    Corry

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.